على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2683

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قطنة ( qetnat ) و ( qatenat ) ا . ع . آنچه با شكنبه باشد و آن را ذات الاطباق نامند . قطنة ( qotnat ) ا . ع . يك قطعه پنبه . و ثابت قطنة ( باضافه ) : لقب ابو العلاء بن كعب زيرا چشم وى در جنگ سمرقند معيوب شد و آن را از قطعه پنبه‌اى مىپوشانيد . قطنى ( qotni ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز ساخته شدهء از پنبه . و يك نوع جامه‌اى كه از ابريشم و پنبه سازند . قطنية ( qotniyyat ) و ( qetniyyat ) ا . ع . آنچه از حبوب كه دود دهند تا مدتى بماند . و گفته‌اند : اسم جامعى است مر حبوب را كه بپختن درآيد مانند عدس و باقلا و لوبيا و نخود و گاورس و كنجد سواى گندم و جو و بلغت طهرانى بن شن گويند . و نيز گفته‌اند : همهء حبوبى كه از زمين رويد جز گندم و جو و مويز و كشمش و خرما . و نيز علف و سبزهء تابستانى است . ج : قطانى ( qat niyy ) . قطنية ( qotniyyat ) و ( qetniyyat ) ص . ع . جامه‌هاى پنبه‌گين . قطو ( qatv ) م . ع . قطا قطوا ( از باب نصر ) : گران رفتار شد . و قطا القطا : آواز كرد مرغ سنگخوار بآواز قطاقطا . و قطا الماشى : گام نزديك نهاده رفت آن ستور از نشاط . قطوات ( qatav t ) ع . ج . قطاة . قطوان ( qatv n ) و ( qatav n ) ص . ع . گام نزديك گذارندهء در رفتار از نشاط . قطوان ( qatav n ) ا . ع . نام موضعى در كوفه . قطوانى ( qatav niyy ) ص . ع . كساء قطوانى : گليمى كه در قطوان بافند . قطوب ( qatub ) ص . ع . نيك ترش روى كه در ابرو چين اندازد . قطوب ( qatub ) ا . ع . شير بيشه . قطوب ( qotub ) ع . ج . قطب ( qotb ) . قطوب ( qotub ) م . ع . قطب قطبا و قطوبا . مر . قطب ( qatb ) . قطور ( qatur ) ص . ع . سحاب قطور : ابر بسيار قطره . قطور ( qatur ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه داراى كلفتى و قطر بسيار بود . و مردم پهناور . قطور ( qatur ) ا . پ . باصطلاح طب هر داروى مايعى كه در گوش و بينى و چشم چكانند . قطور ( qotur ) م . ع . قطر قطرا و قطورا . مر . قطر ( qatr ) . قطورا ( qotur ' ) ا . ع . يك نوع گياهى . قطوط ( qotut ) ا . ع . ج . قط ( qett ) . قطوط ( qotut ) م . ع . قط قطا و قطوطا . مر . قط ( qatt ) . قطوط ( qatavvat ) ا . ع . سبك شتاب‌رو . قطوطى ( qatavt ) ا . ع . مرد گام نزديك گذار . قطوع ( qatu ' ) ص . ع . ناقة قطوع : ماده شترى كه شيرش زود سپرى گردد . قطوع ( qotu ' ) ا . ع . ج . قطع ( qet ' ) . قطوع ( qotu ' ) م . ع . قطع النهر قطعا و قطوعا ( از باب ضرب ) : گذشت از آن جوى و عبور كرد . و قطع ماء الركية و قطوعا و قطاعا و قطاعا : بريده شد و سپرى گشت آب آن چاه . و قطع الطير قطوعا و قطاعا و قطاعا : از سرد سير بگرمسير رفتند مرغان و برعكس آن . مر . قطع ( qat ' ) . قطوف ( qatuf ) ص . ع . دابة قطوف : ستور تنگ گام آهسته رو . قطوف ( qotuf ) ا . ع . ج . قطف ( qatf ) . و ج . قطف ( qetf ) . قطوف ( qotuf ) م . ع . قطف قطافا و قطوفا . مر . قطاف ( qet f ) . قطون ( qotun ) م . ع . قطن قطونا ( از باب نصر ) : اقامت نمود و جاى گرفت . و قطن فلانا : خدمت كرد فلان را . قطون ( qattuna ) ص . ع . ج . قط ( qatt ) . قطونا ( qetun ) ا . ع . گياهى كه تخم آن را اسفرزه گويند . قطى ( qaty ) ا . ع . بيمارى كه در سرين عارض گردد . قطى ( qati ) ص . ع . گوسپند قطازده . قطى ( qoti ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - قوطى و تبنگو و حقه . قطى ( qotiyy ) ا . ع . ليس القطا كالقطى : نيستند بزرگان مانند كوچكان . قطيا ( qotayy ) ا . ع . ريسمانى كه از پوست نارجيل چينى سازند . قطيات ( qatay t ) ع . ج . قطاة ( qat t ) . قطيب ( qatib ) ص . ع . شراب قطيب : شراب آميخته . قطيبة ( qatibat ) ا . ع . شير گوسپند و شير شتر بهم آميخته . و يا شير بز و شير ميش بهم آميخته . و گروه و جماعت . يق : جاءوا بقطيبتهم . قطية ( qatiyat ) ص . ع . مؤنث قطى : يق : شاة قطية : گوسپند قطازده . قيطرة ( qotayrat ) ا . ع . مصغر قطرة : قطرهء كوچك . قطيس ( qetis ) ا . ع . يك نوع گياهى كه برومى سيتيزوس نامند . قطيطة ( qatitat ) ا . ع . كرانهء زيرين غار كوه . قطيع ( qati ' ) ا . ع . شاخه‌اى كه از آن تير سازند . ج : قطعان و اقطعة و قطاع و اقطع و اقاطع و قطع ( qot ' ) و ( qoto ' ) . و